Hoşgeldiniz|Pazar, Ekim 22, 2017
Buradasınız: Home » Doç. Dr. Hakan Parlakpınar » BONZAİ

BONZAİ 

Bon (tabak), sai (ağaç) kelimelerinden oluşan bonsai kelimesi, Japonca tabak ya da taş üzerlerinde yetiştirilen minik bir Japon ağacı türüdür. Sentetik kannabinoid (SK) içeren maddeler Avrupa’da ‘Spice’, ABD’de ‘K2’ ve Türkiye’de ise ‘Bonzai’ olarak isimlendirilir. Bonzai ağacını kullanarak ve üzerine kimyasallar püskürterek üretilen ve bitkisel karışım ya da doğalmış gibi sunulan bu SK’ların ve kullanımının hızla arttığı ilinmektedir ve bu psikostimülan karışımların üretiminde sıklıkla bonzai ağacının yaprakları kullanılması sebebi ile bu isim verilmiştir. Genellikle sigara şeklinde içilmesine rağmen, buharlaştırma ya da oral yolla kullanımları da bildirilmiştir.

Paketinde ‘bitki karışımları’ veya ‘insan tüketimi için değildir’ şeklinde etiketlenmekte ve tütsü ya da bitki büyüme düzenleyicisi gibi sorumluluktan kaçıcı ifadelerle pazarlanmaktadır. Bu karışımlar internet aracılığıyla pek çok ülkede yaş sınırlaması olmadan satılmaktadır. Özellikle gençler arasında yaygın olarak kullanılmaktadır. İçinde bitkisel ve pek çeşitli ürünler bulunan SK’lar topluluğu, rutin idrar tetkiklerinde tespit edilemeyişi yaygın ve ucuz olarak bulunuşu gibi sebeplerden dolayı esrar için alternatif olmuştur. En az 60 farklı kimyasal içeren esrarın ana etken maddesi olan Δ9-tetrahidrokannabinol (THC)’den esinlenerek insanlara esrar vermeden onun etkilerini taklit ederek sakinleştirici, iştah açıcı ve uyku verici sentetik bir madde arayışı sonucu ortaya çıkan SK türevleri 1971 yılından itibaren 200’den fazla türeve sahip olup; 2004’den beri de piyasada mevcuttur ve esrardan kat kat daha güçlü etki göstermektedirler.

Çok geniş bir aile olan SK’lardan bir kısmının 1995 yılında ilk defa sentezini gerçekleştiren Güney Carolina Clemson Üniversitesi’nden Prof. Dr. John Willms Huffman bile  Bunu kullanan kişiler aptaldır! Ne gibi etkileri olacağını kimse bilemez!” demektedir.

25 Ocak 2014 Cumartesi tarih ve 28893 sayılı Resmi Gazetede Bakanlar Kurulu Kararı yayımlanarak, kararnameye eklenmiş bulunan listedeki sentetik maddelerin de 2313 sayılı Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi hakkında kanun hükümlerine tabi tutulması kararlaştırılmıştır.

Hem kamuoyunda iç güvenlik yasa tasarısı olarak bilinen İçişleri Bakanlığınca hazırlanan “Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı”nda Madde Gerekçeleri kısmında “Son dönemde SK (bonzai) ve türevlerinin kullanımının ve buna bağlı ölümlerin artması nedeniyle son iki yıldır özellikle eğitim kurumları ve çevrelerinde kullanımında ve ticaretinde önemli bir artış gerçekleşen sentetik uyuşturucu maddelere yönelik cezai yaptırımların daha caydırıcı hale getirilmesi sağlanmaktadır” ifadesi yer almaktadır.

Türkiye’de ilk defa 2010 yılında görülen SK türevleri, 2011 yılında yasa kapsamına alınmıştır. 2010 ve 2011 yıllarında küçük miktarlarda Türkiye’ye getirilen SK’lara rağmen; 2013 yılında 780 kg gibi yüklü yakalamalar olmuştur. TUBİM verilerine göre Türkiye’de 2011 yılı için 11812 kişi örnekleminde ve 32 il dağılımında uyuşturucu madde kullanımına bağlı yaş ortalaması 15.23 ± 0,69 olarak tespit edilmiştir (TUBİM-Raporu, 2014).

Bonzai kullanımına bağlı görülen etkilerden bazıları:

1- Kan basıncında hızlı artış ve nabız yükselmesi

2- Şiddetli ağız kuruluğu

3- Göz kızarıklığı
4- Halüsinasyon
5- Açlık hissi, iştah bozukluğu
6- Ortam seçememe, nerede olduğunu hatırlayamama
7- Geçici körlük ve felç
8-Hafıza kaybı

9-Duygu ve düşünce bozukluğu

10-Ölüm korkusu (Bad-trip)/İntihar düşüncesi

11-Kalp krizi

SK’lar zamanın en tehlikeli uyuşturucuları arasında yer almaktadır. Kullanıldığı zaman ölüm riski % 99 olan ve “Bad trip (ölüm tribi)” denilen durumda terleme, ağız kuruluğu, bir anda gelişen korku, öldüğünü düşünme, halisünasyonlar görme söz konusu olabilir ve bu esnada kalp krizi görülme riski oldukça yüksektir.

24 yaşındaki bir bonzai kullanıcısının ifadeleri “Bonzaiyi ilk kullandığımda arkadaşlarım içemediğim için bana güldü. 2 hafta sonra sarıp içmek yetmez hale geldi, kova yapıp içiyordum… Feci yaygın. Çok ucuz. Neredeyse alkolden ucuz. 20 liralık 40 liralık alıyorsun, 3 kişiyi idare ediyor. Tabi başlarda. İlk içtiğimde inanılmaz ağır geldi, “İnsan bunu neden içsin” diyordum. Ama ikinci, üçüncü içişte…. daha fazla, giderek daha fazla istemeye başladım. Hızla tırmandı. Temininin çok kolay olması teşvik ediyor olabilir. Çünkü ‘diğer’ şeyler için torbacı peşinde koşmak gerek, torbacı durmadan telefon değiştirir filan, ulaşamazsın… Bunu çok kolay, bir dükkandan el altından alabiliyorsun. Bağımlılık hissi çok kuvvetli. İkinci üçüncü denemeden sonra her akşam istiyorsun”.

Bonzai kullanmış bir diğer gencin Bad trip anlarını anlattığı yazısı: “Önce denge kaybı, sonra yavaşça bilinç yitimi ve geçici körlük olur. Sonra zaman ve mekan kaybı yaşarsınız, nerde olduğunuzu ne yaptığınızı unutursunuz normalde gayet net bildiğiniz bir şeyi hatırlamaya çalışırsınız ama hatırlamanız imkansızdır. Cümle bile kuramazsınız. Nefes almaya çalışırsınız sadece. Ölüme bu kadar yakın olamazsınız. Kalbiniz aşırı çarpar. Bilincinizi yitirirsiniz bir başkasına çok rahat zarar verebilirsiniz çünkü kendinizi rüyada sanırsınız ya da kendinize çok ciddi zarar verebilir 9.kattan aşağı atlayabilirsiniz. Siz, esrara benzediği için esrar kafasını yaşamayı beklerken 2 dünya arasında sıkışır kalırsınız. Bir an önce geçsin diye dua etmeye çalışırsınız. Sürekli ölüyormuşsunuz hissi olur ve bu çok ciddi bir histir. Bunu tüm bilincinizle yaşarsınız. Hiç bir yerinizi hareket ettiremezsiniz. Bırak hareket etmeyi yardım çağırmak için elinizi cebinize götürüp telefonu çıkarıp 112’yi bile arayamazsınız. Eğer bu yazıyı okuyanlar arasında bunu denemeyi düşünenler varsa gidin kendinizi otobüsün altına atın daha iyi. Şaka yapmıyorum düpe düz intihar bu madde. Ötesi yok. Bonzai koması’na girmek istemiyorsanız denemeyin. Uyuşturucu komasının dönüşü yok. Az çok demeyin sakın kimse denemesin kimyasal bu! Bu yazıyı okuduktan sonra 1 kişinin bile kararı değişirse ne mutlu bana.”

Unutulmamalıdır ki, tek bir duman bile öldürebilir ve ölüm riski taşır. Bir kere deneyen bağımlı adayıdır (ölmezse!).

Bağımlı kişiler tedavi almak amacıyla üniversite ve devlet hastanelerinin AMATEM (Alkol – Madde Bağımlılığı Araştırma, Tedavi ve Eğitim Merkezi) birimlerine başvurabilirler.BONZAİ 1

MADDEYE BAĞIMLILIĞIN HER TÜRLÜSÜNE HAYIR!

                                                                                     Doç. Dr. Hakan PARLAKPINAR

                                                                    İnönü Üniv. Tıp Fak. Tıbbi    Farmakoloji Ab Dalı